Dërgesat e emigrantëve drejt Shqipërisë përfaqësojnë një financues të rëndësishëm të konsumit në vend, por shumica e tyre realizohen jashtë kanaleve zyrtare financiare. Sipas të dhënave të fundit nga Anketa e Emigracionit, 70% e remitancave vijnë përmes rrugëve informale, duke nënvizuar peshën ende të lartë të ekonomisë informale në transferimet financiare të emigrantëve.
Kanalet e transferimit të remitancave
Mënyrat e transferimit të këtyre dërgesave janë të larmishme. 43% e remitancave vijnë përmes miqve ose të afërmve që sjellin paratë fizikisht në Shqipëri, ndërsa 15% transferohen përmes sjelljes personale të parave në dorë (cash) pas kthimit të emigrantëve në vendlindje. Përveç këtyre, 12% e remitancave kalojnë përmes ndërmjetësuesve informalë të ndryshëm.
Në kontrast me këto kanale informale, vetëm 30% e dërgesave realizohen përmes kanaleve zyrtare financiare. Nga kjo përqindje, 20% e remitancave bëhen përmes shërbimeve bankare, ndërsa 10% kalojnë përmes operatorëve të specializuar të transferimit të parave (OTP). Kjo strukturë e transferimeve nënvizon sfidat e vazhdueshme për formalizimin e plotë të flukseve financiare që vijnë nga emigrantët.
Pesha ekonomike e remitancave për familjet
Remitancat mbeten një burim jetësor mbështetje për shumë familje shqiptare, duke përfaqësuar një pjesë të konsiderueshme të të ardhurave totale të tyre. Ky fenomen vë në dukje shtrirjen e gjerë të rrjeteve të migracionit edhe midis familjeve jo-migrante, të cilat përfitojnë në mënyrë të tërthorë nga këto transferime.
Sipas anketës, rreth gjysma e familjeve të emigrantëve kanë marrë remitanca brenda 12 muajve para se të realizohej ky vrojtim. Për këto familje përfituese, transfertat nga jashtë përfaqësojnë 41% të të ardhurave totale të tyre, duke vënë në dukje varësinë e lartë ekonomike ndaj këtyre dërgesave. Pothuajse gjysma e emigrantëve transferojnë një pjesë të të ardhurave të tyre në Shqipëri përmes remitancave, vendim i lidhur pozitivisht me suksesin e tyre në gjenerimin e të ardhurave dhe kursimeve jashtë vendit.
Dallimet demografike në dërgimin e remitancave
Anketa zbuloi dallimet e dukshme në zakonin e dërgimit të remitancave bazuar në karakteristika demografike. Emigrantët meshkuj dhe ata më të moshuar kanë dukshëm më shumë gjasa të dërgojnë remitanca në vendlindje sesa migrantet femra dhe ata më të rinj. Ky model reflekton norma më të larta punësimi dhe aftësi më të mëdha të grupit të parë për të gjeneruar të ardhura të qëndrueshme.
Përdorimi i remitancave: Konsum bazë dominon
Ndër gjërat më të rëndësishme të zbuluara në këtë anketë është mënyra se si familjet shqiptare përdorin këto para. Përdorimi i remitancave është i përqendruar kryesisht te konsumi bazë dhe nevojat e përditshme. 90% e familjeve i përdorin këto fonde për ushqim dhe nevoja të përditshme, 36% për shpenzime mjekësore, dhe 30% për arsim. Megjithatë, investimet prodhuese dhe zhvillimore mbeten minimale, me më pak se 2% të remitancave që përdoren për zgjerim biznesi ose inpute bujqësore.
Potenciali i zhvillimit dhe sfidat
Remitancat përbëjnë një burim të rëndësishëm ekonomik për Shqipërinë, por potenciali i tyre zhvillimor mbetet kryesisht i pashfrytëzuar. Arsyet kryesore për këtë janë mbështetja e lartë ndaj kanaleve informale të transferimit dhe përdorimi i përqendruar te konsumi, sesa në investime prodhuese apo kapital punues. Kjo strukturë nënvizon peshën ende të lartë të ekonomisë informale në remitanca dhe sfidat për formalizimin e plotë të flukseve financiare nga emigrantët.