Vendimi i Bankës së Shqipërisë
Banka e Shqipërisë ka mbajtur të pandryshuar normën e shtesës kundërciklike të kapitalit për bankat tregtare në 0.5%, por ka paralajmëruar një rritje të mundshme të saj nëse kreditimi vazhdon të rritet me ritme të larta. Kjo vendimmarrje u mor në rivlerësimin periodik të fundit të vitit 2025, duke evidentuar ritmin më të shpejtë të rritjes së kredisë krahasuar me rritjen ekonomike.
Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, kredia për ekonominë u rrit me 10.9% në terma vjetorë në tremujorin e tretë të 2025, ndjeshëm mbi normën e rritjes së PBB-së prej 5.4%. Vendimmarrja mbështetet në treguesin e hendekut të raportit të kredisë ndaj PBB-së, i cili tregon devijimin nga prirja afatgjatë dhe sinjalizon rritjen e tepërt të kreditimit. Në këtë tremujor, ky raport ishte -3.44 pikë përqindje, në krahasim me mesataren 2009-2025 prej -7.7 pikë përqindje, duke treguar një zvogëlim të vlerës negative.
Për segmentin e individëve, hendeku qëndroi pozitiv me 0.28 pikë përqindje për të dytin tremujor radhazi, duke reflektuar rritjen e qëndrueshme të kredisë për familjet. Banka e Shqipërisë thekson nevojën për monitorim të ngarkesës me borxh të tyre dhe faktorëve që ndikojnë në aftësinë paguese. Ndërkohë, për segmentin e biznesit, hendeku mbetet negativ, por prirja e ngushtimit të tij vazhdon.
Ecuria e Kreditimit nga Institucionet Jobanka
Në kontrast, kreditimi nga institucionet financiare jobanka tregoi ecuri të dobët në të njëjtin tremujor. Portofoli i kredisë arriti në 61.6 miliardë lekë, në rënie me rreth një miliard lekë krahasuar me tremujorin e mëparshëm dhe pothuajse i pandryshuar nga fundi i vitit të kaluar. Krahasuar me tremujorin e tretë të vitit të kaluar, shënoi rritje modeste prej 2.2%. Ky portofol kryesisht i takon institucioneve të huadhënies dhe mikrokredisë, duke përjashtuar bankat dhe shoqëritë e kursim-kreditit. Përfshin huatë për konsumatorë dhe biznese, por ngadalësimi lidhet pjesërisht me masat shtrënguese të Bankës së Shqipërisë në fillim të 2025, si paketa e mbrojtjes së konsumatorëve ndaj produkteve të mikrofinancës.
Shtesa kundërciklike e kapitalit synon ngadalësimin e kreditimit për të shmangur rreziqe për stabilitetin financiar, sipas rregullores për shtesat makroprudenciale.