Mesazhi gjeopolitik i Shteteve të Bashkuara
Me një njoftim të qartë gjeopolitik, Departamenti Amerikan i Shtetit postoi në rrjetet sociale një foto të Donald Trump, të shoqëruar me frazën "Kjo është hemisfera jonë". Në mbishkrimin e postimit, departamenti thekson se presidenti Trump "nuk do të lejojë që siguria e Shteteve të Bashkuara të rrezikohet".
Postimi nuk ishte thjesht simbolik. Ai erdhi në një moment me tensione të larta ndërkombëtare dhe u lexua gjerësisht si riafirmim i një doktrine historike që ka përcaktuar politikën amerikane për gati dy shekuj: Doktrina Monroe.
Operacioni në Karakas dhe zgjimi i Doktrinës Monroe
Operacioni i Shteteve të Bashkuara në Venezuelë nuk konsiderohet si një incident i izoluar. Për shumë analistë, ai përfaqëson formën më të ashpër dhe bashkëkohore të Doktrinës Monroe, e cila që nga viti 1823 e ka konsideruar Amerikën Latine si zonë me interesa jetike për SHBA-në.
Doktrina nisi si një deklaratë mbrojtëse kundër kolonializmit evropian, megjithatë, me kalimin e dekadave, ajo u shndërrua në një instrument aktiv ndikimi dhe ndërhyrjeje. Sot, operacioni në Karakas sinjalizon se kjo doktrinë nuk është relike historike, por një praktikë ende funksionale në politikën amerikane.
Evolucioni i Doktrinës Monroe përgjatë shekullit të 20-të dhe 21-të
Që nga fillimi i shekullit të 20-të dhe interpretimi i saj nga Theodore Roosevelt (përmes të ashtuquajturës Shtojca Interpretuese e Roosevelt), Shtetet e Bashkuara e shpallën veten garant të "rendit" në Amerikën Latine.
Gjatë Luftës së Ftohtë, kjo doktrinë u justifikua me luftën kundër komunizmit dhe përfaqësimit të ndikimit sovjetik në rajon. Pas vitit 1991, pasi përfundoi Lufta e Ftohtë, Doktrina Monroe u vesh me gjuhën e demokracisë, të drejtave të njeriut dhe luftës kundër krimit të organizuar.
Thelbi i doktrinës, megjithatë, mbeti i pandryshuar: asnjë fuqi rivale nuk duhet të fitojë thellësi strategjike pranë SHBA-së. Ky parim ka qenë i qëndrueshëm pavarësisht ndryshimeve të kontekstit historik dhe gjeopolitik.
Zhvendosja e konkurrentit: Nga Moska në Pekin
Ndërsa në të kaluarën konkurrenti i Shteteve të Bashkuara në Amerikën Latine ishte Moska, sot konkurrenti nuk është më Moska. Është Pekini (Kina). Dhe Venezuela – me rezervat e saj të mëdha të energjisë, rrjedhat e naftës në Azi dhe vlerën strategjike gjeopolitike – është bërë një qendër e kësaj konkurrence ndërkombëtare.
Operacioni në Karakas nuk ka të bëjë thjesht me regjimin apo vetë Nicolás Maduro. Bëhet fjalë për mesazhin strategjik se "periferia e afërt" e SHBA-së nuk është e negociueshme dhe se çdo fuqi që përpiqet të fitojë qendër në këtë rajon do të përballet me përgjigjen e Trump-it.
Mekanizmat e zbatimit të politikës amerikane
Rruga e ndërveprimit amerikan në Amerikën Latine është e njohur mirë. Ajo shqyrtohet në faza:
- Sanksione ekonomike dhe masat kufizuese ndaj vendeve që konsiderohen si kundërshtarë
- Izolim diplomatik dhe zvogëlim i lidhjeve zyrtare
- Presion ekonomik përmes organizatave ndërkombëtare
- Përpjekje për ndryshime të brendshme përmes mbështetjes për grupe opozitare
- Masa të drejtpërdrejta, kur të gjitha mekanizmat e mëparshëm nuk japin rezultatet e dëshiruara
Operacioni në Venezuelë paraqet përshkallëzim të kësaj strategjie, ku metoda direkte ushtarake janë bërë pjesë e arsenalit të përgjigjes amerikane.
Rëndësia e deklaratës për dinamikën ndërkombëtare
Deklarata "Kjo është hemisfera jonë" nuk është përshkrim faktik i gjeografisë, por një parashtrimi i një doktrine gjeopolitike. Ajo sinjalizon se Shtetet e Bashkuara kërkojnë të mbrojnë atë që ata konsiderojnë si sferën e tyre të ndikimit, duke kontrolluar që fuqitë ndërkombëtare të tjera të mos përqendrohen në rajon.
Mesazhi publikohet në një kontekst më të gjerë të rivalizimit midis fuqive të mëdha globale, ku Kina ndërmerr përpjekje të konsiderueshme për të zgjeruar ndikimin e saj në Amerikën Latine përmes investimeve, partneriteteve strategjike dhe dhënies së fondeve për zhvillim.