Ky artikull është përditësuar. Shiko përditësimet
Ekonomia shqiptare shënoi performancë të mirë gjatë vitit 2025, me rritje të Prodhimit të Brendshëm Bruto prej 3.5% sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar dhe Bankës Botërore, ose 3.6% sipas Bankës së Shqipërisë dhe Bankës Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim. Kjo ecuri u mbështet nga konsumi privat, rritja e pagave me rreth 10% në sektorin privat, turizmi dhe investimet. Inflacioni u mbajt në nivele të ulëta, mesatarisht 2.2%, nën objektivin e 3%, falë forcimit të kursit të lekut dhe rënies së çmimeve globale të mallrave bazë.
Për vitin 2026, institucionet ndërkombëtare parashikojnë një rritje prej 3.6%, të udhëhequr nga kërkesa e brendshme, investimet private dhe kontributi i turizmit, i cili pritet të ngadalësojë lehtë. Banka e Shqipërisë thekson se baza sektorialë e rritjes nuk është e plotë, me varësi të lartë nga turizmi, ndërtimi dhe pasuritë e paluajtshme, ndërsa tregu i punës përballet me mungesa për shkak të emigrimit dhe tendencave demografike negative.
Sfidat strukturore dhe rekomandimet
Fondi Monetar Ndërkombëtar, përmes shefes së misionit Anke Weber, shpreh shqetësime për skemën e Paqjes Fiskale në paketën fiskale të 2026-s, duke e parë si rrezik për kulturën e pajtueshmërisë tatimore dhe potencialisht për pastrimin e parave ose financimin e terrorizmit. Kjo skemë mund të dëmtojë përpjekjet për një sistem fiskal modern dhe të drejtë.
Banka Botërore, me menaxherin Massimiliano Paolucci, dhe Banka Europiane e Investimeve, me përfaqësuesin Alessandro De Concini, nënvizojnë nevojën për reforma ekonomike, fiskale dhe institucionale për konvergjencën me standardet e Bashkimit Europian. Këto përfshijnë forcimin e qëndrueshmërisë fiskale, diversifikimin ekonomik dhe shfrytëzimin e fondeve europiane.
Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim, përmes Ekaterina Solovova, sugjeron politika aktive për rikthimin e talenteve, investime në arsim, shëndetësi dhe ekonomi të gjelbër, për të adresuar produktivitetin e ulët dhe emigrimin. Rreziqe të tjera përfshijnë kreditimin e shpejtë në pasuri të paluajtshme, ndryshimet klimatike dhe mospërputhjen e aftësive në tregun e punës.
Deficiti i llogarisë korrente u ngushtua, ndërsa investimet e huaja direkte arritën nivele rekord, kryesisht në sektorët financiar dhe imobiliar. Konsolidimi fiskal po përparon, me deficiti i përgjithshëm në rënie, por nevojitet forcim i rrjeteve të sigurisë sociale dhe reformë e sistemit të pensioneve.
Përditësim
Raiffeisen Research identifikon forcimin e lekut dhe rritjen e pagave si faktorë kryesorë që gërrojnë konkurrueshmërinë e industrisë shqiptare. Eksportet neto kontribuuan 3.3 pikë përqindjeje në rritjen e PBB-së për tremujorin e tretë të 2025. Në 2025, struktura e investimeve u orientua drejt strehimit në vend të makinerive dhe teknologjisë, duke rrezikuar rritjen e ardhshme. Për tremujorin e katërt të 2025, shërbimet parashikohen si shtysa kryesore e rritjes ekonomike, ndërsa kontributi i sektorit publik pritet të normalizohet.
Përditësim
Banka e Shqipërisë (BSH) raportoi një rritje ekonomike prej 3.6% në gjysmën e parë të vitit 2025, me pritje të ngjashme për gjysmën e dytë. Punësimi në sektorin privat jobujqësor u rrit me 4.7% në tre tremujorët e parë të vitit. Norma e papunësisë ra në 8.1%, duke arritur nivele minimale historike. Pagat në sektorin privat u rritën me 9.7% nominale dhe 7.4% reale. BSH shprehu optimizëm për rritje të qëndrueshme në tre vitet e ardhshme, të udhëhequr nga konsumi dhe investimet private.
Përditësim
Bizneset prodhuese shprehin pesimizëm për rritjen ekonomike të Shqipërisë në 2025, pavarësisht parashikimeve për rritje prej 3.5-3.6%, për shkak të rritjes së pagës minimale, kostove të tjera, kërkesës së dobët të jashtme dhe investimeve të detyrueshme për standardet e BE-së. Sektori i ndërtimit rrezikon krijimin e një flluske, me një rreth vicioz të rritjes së çmimeve dhe rënies së kërkesës. Dëmet nga moti dhe ndryshimet klimatike shfaqen si faktorë të rinj të paparashikueshëm. Efekti i rritjes së pagave në administratën publike po zbehet, ashtu si rritja e turizmit ndaj të huajve. Rritja e turizmit nuk po shfrytëzohet për zhvillim të qëndrueshëm në prodhimin vendas dhe agroindustri.
Përditësim
BERZH parashikon rritje të PBB-së prej 3.5% për vitin 2025 dhe 3.6% për 2026, me 3.6% në gjysmën e parë të 2025-ës, por thekson tkurrjen në industri dhe bujqësi si faktorë pengues.
Alena Solovova, drejtoreshë e BERZH-së për Ballkanin, deklaroi se Shqipëria rrezikon të humbasë avantazhin demografik nëse nuk përmirëson qeverisën dhe klimën e biznesit.
Banka e Shqipërisë shton "revolucionin teknologjik dhe digjital" si sfidë afatgjatë strukturore, krahas demografisë dhe klimës së biznesit.