Ky artikull është përditësuar. Shiko përditësimet
Rritja e çmimeve aktivizon reagime nga organizatat e të drejtave
Këshilli për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut (KMDLNJ) ka reaguar ashpër ndaj paralajmërimeve për rritjen e çmimeve të shërbimeve bazike në fillim të vitit 2026. Sipas njoftimit të organizatës, viti i ri filloi me goditje të reja ekonomike për qytetarët e Kosovës, të cilët tashmë përballen me vështirësi të theksuara ekonomike.
Përsa i përket rritjeve konkrete, KMDLNJ njoftoi se faturat e ujit do të rriten deri në 40 për qind krahasuar me vitin 2025. Njëkohësisht, Zyra e Rregullatorit për Energji (ZRRE) ka paralajmëruar shqyrtimin e çmimit të energjisë elektrike, çka pritet të sjellë fatura edhe më të larta për rrymën për qytetarët.
Situata e papërballueshme për familjet dhe bizneset
Organizata thekson se këto rritje po ndodhin në një kohë kritike ekonomike. Sipas KMDLNJ-së, faturat e energjisë janë bërë të papërballueshme për shumicën e familjeve kosovare, ndërkohë që bizneset rrezikojnë seriozisht falimentimin. Ndonëse faturat e ujit dhe mbeturinave mund të jenë ende të përballueshme, situata me energjinë elektrike vlerësohet si alarmante.
KMDLNJ paralajmëron se shtrenjtimi i ujit dhe energjisë do të ketë efekte zinxhirore në ekonomi, duke rritur çmimet e artikujve të tjerë esencialë dhe të shërbimeve bazike. Këto pasoja do të ndikojnë drejtpërdrejt në përkeqësimin e cilësisë së jetës dhe në mbylljen e bizneseve të shumta.
Akuzat ndaj institucioneve
Në reagimin e saj, KMDLNJ akuzon institucionet për mungesë vullneti në mbrojtjen e qytetarëve. Organizata pohon se ZRRE "në vazhdimësi po penalizon konsumatorët në baza etnike dhe politike", duke mbrojtur atë që e quan "mafia energjetike". Sipas KMDLNJ-së, pengimi i qeverisë për të mbrojtur qytetarët është shkaku kryesor i situatës aktuale.
Në këtë kontekst, KMDLNJ ka kërkuar hetim institucional ndaj ZRRE-së. Organizata kërkon gjithashtu që ZRRE-ja dhe Qeveria të sqarojnë publikisht shkallën e inkasimit të energjisë në pjesën veriore të Kosovës dhe arsyet përse çmimi i rrymës atje është më i lirë se në pjesën tjetër të territorit.
Thirrje për mobilizim qytetar dhe politik
Duke vlerësuar se situata është kritike, KMDLNJ u bën thirrje qytetarëve të kundërshtojnë këto shtrenjtime përmes protestave masive dhe bllokimit të zyrave të Rregullatorit për Energji, KESCO-s dhe operatorëve privatë.
Përveç qytetarëve, organizata i fton edhe pozitën dhe opozitën të mbrojnë interesin e qytetarëve dhe jo, siç thuhet në komunikatë, interesat e "Mafies Energjetike". KMDLNJ thekson se nëse qytetarët dhe përfaqësuesit e tyre politikë nuk dalin në mbrojtje të interesave të tyre, spirallja e shtrenjtimit do të vazhdojë të zgjerohet.
Reagimi i KMDLNJ-së përmban alarme për efektet afatshkurtra dhe afatgjata të këtyre rritjeve në ekonominë e Kosovës dhe në jetën e përditshme të qytetarëve.
Përditësim
KMDLNJ raportoi ankesat e qytetarëve për rritje mbi 70% të faturave të energjisë në dhjetor krahasuar me muajin e mëparshëm, duke e cilësuar si abuzim ekonomik.
Shembuj specifikë tregojnë rritje deri në 110%, si një faturë që u rrit me 162 euro për konsum nga 2,298 kWh në 3,570 kWh.
KESCO konfirmoi se tarifat aktuale mbeten në fuqi deri më 31 mars 2026 dhe përjashtoi rritje të parakohme, por pritet shqyrtim nga ZRRE duke filluar nga 1 prilli 2026.
Ejupi shpjegoi se rritja e pritshme e çmimit të energjisë për 2026 lidhet me konsum të shtuar për ngrohje, rënie të prodhimit në termocentralet dhe kosto të larta të transportit.
Përditësim
Margarita Rashit, zëdhënësja e KESCO-së, sqaroi se nuk ka pasur kërkesë për shqyrtim të jashtëzakonshëm të tarifave të energjisë në dhjetor. "Procesi rregullativ i ZRRE-së kërkon kërkesë zyrtare nga operatorët, e cila nuk u paraqit," tha ajo. Rashit shtoi se tarifat aktuale mbeten të pandryshuara derisa të ketë vendim të ZRRE-së. Ndërkohë, qytetarët kanë shprehur pakënaqësi të gjerë në rrjetet sociale për faturat e energjisë së dhjetorit, duke i lidhur ato me rritjen e raportuar mbi 70%.