Në kampusin e universitetit Sciences Po Saint-Germain, i vendosur pranë Parisit, zhvillohet një program akademik i pazakontë në botën universitare: një diplomë ku studentë të zakonshëm në të njëzetat e tyre ndajnë auditorët me agjentë aktivë të shërbimeve sekrete franceze. Ky bashkim i pazakontë e bën këtë institucion një rast unik në fushën e arsimit dhe sigurisë kombëtare.
Programi dhe Origjina e Tij
Kursi quhet "Diplôme sur le Renseignement et les Menaces Globales" (Diplomë mbi Inteligjencën dhe Kërcënimet Globale në shqip) dhe zgjat katër muaj, me gjithsej 120 orë mësimi. Programi u zhvillua në bashkëpunim të ngushtë midis universitetit Sciences Po dhe Académie du Renseignement, e cila përfaqëson degën zyrtare të trajnimit të shërbimeve sekrete franceze.
Nisma për krijimin e këtij kursi erdhi pas një kërkese të qeverisë franceze një dekadë më parë. Pas sulmeve terroriste të vitit 2015 në Paris, qeveria franceze ndërmori një fushatë të gjerë rekrutimi brenda agjencive të inteligjencës. Në këtë kontekst, u kërkoi Sciences Po, një nga universitetet kryesore në Francë, të hartonte një program të ri. Ky program u duhej të shërbente njëkohësisht për trajnimin e spiunëve të rinj potencialë dhe për ofrimin e trajnimit të vazhdueshëm për agjentët aktualë të shërbimeve sekrete.
Përzierja Unike e Studentëve
Ajo që e bën këtë program veçanërisht të pazakontë është përzierja e studentëve. Në auditorë ulen njëkohësisht studentë civilë në moshat 20-22 vjeç, bashkë me punonjës aktivë të inteligjencës, zakonisht të moshës 35 deri në 50 vjeç, të dërguar në kurs me leje të posaçme nga shteti.
Sipas informacioneve të disponueshme, në një klasë me 28 studentë, gjashtë prej tyre janë agjentë të shërbimeve sekrete. Dallimet midis dy grupeve janë mjaft të dukshme: agjentët, gjatë pauzave të mësimit, qëndrojnë të grumbulluar larg studentëve të rinj dhe shfaqin pak entuziazëm kur të tjerët përpiqen të afrohen, ndërkohë që studentët civilë, si Alexandre Hubert dhe Valentine Guillot, shprehen publikisht për interesin e tyre ndaj sigurisë, ekonomisë globale dhe për inspirimin që marrin nga serialet televizive mbi spiunazhin si Le Bureau.
Roli i Profesorit Xavier Crettiez
Profesori Xavier Crettiez, i cili mban ligjërata mbi radikalizmin politik, është një nga pedagogët e këtij kursi të pazakontë. Ai ka pranuar në mënyrë të hapur se shpesh nuk njeh identitetin e vërtetë të shumë studentëve të tij. "Rrallë i di të dhënat e agjentëve të inteligjencës kur ata dërgohen në kurs dhe dyshoj se emrat që më janë dhënë janë të vërtetë gjithsesi," thotë Crettiez.
Situata e këtij profesori është shumë e pazakontë në botën akademike tradicionale. Shumica e mësuesve të universiteteve në mbarë botën e njohin emrin e vërtetë të studentëve të tyre, por në Sciences Po Saint-Germain, diskrecioni dhe sekrezia janë pjesë normale e procesit edukativ.
Kurrikula dhe Fokusi
Programi fokusohet në identifikimin e kërcënimeve globale dhe në mënyrat për t'i neutralizuar ato. Temat e mësuara përfshijnë ekonominë e krimit të organizuar, xhihadizmin islamik, inteligjencën në biznes dhe dhunën politike. Këto lëndë janë të dizajnuara për të përgatitur studentët, si agjentë në detyrë ashtu edhe rekruta të rinj, përballë kërcënimeve komplekse që po përshkojnë ekonomitë dhe shoqëritë moderne.
Interesi i Kompanive të Mëdha Franceze
Interesi për këtë program nuk ka mbetur vetëm në sektorin shtetëror të inteligjencës. Kompanitë e mëdha franceze kanë dërguar stafin e tyre të sigurisë për trajnim dhe kanë marrë mundësinë të rekrutojnë studentë të rinj të diplomuar, të përgatitur për të analizuar rreziqe globale dhe kërcënime komplekse në kontekstin e biznesit ndërkombëtar.
Studentët e jashtëm - agjentët dhe punonjësit e kompanive - duhet të paguajnë rreth 5,000 euro për pjesëmarrje në kurs, ndërkohë që studentët civilë dhe agjentët shtetërorë marrin trajnim në të njëjtat kushte akademike.
Kampusi dhe Ambienti
Vendndodhja e programit në Saint-Germain, në periferi të Parisit, është në vetvete simbolike. Ndërtesat e kampusit kanë arkitekturën karakteristike të fillimit të shekullit të 20-të, me pamje të errëta, ndërtime të zymta, të rrethuara nga rrugë të zhurmshme dhe porta të mëdha metalike. Ky ambient, jo një vendndodhje tipike akademike, i jep universitetit një nuancë diskrecioni dhe formaliteti që përputhet me karakterin e programit.
Pozicioni në Kontekstin Akademik Evropian
Sciences Po është njohur gjerësisht si një nga institucionet më prestigjioze akademike në Francë, institucion i cili ka formuar elitën politike, diplomatike dhe administratorët e vendit për dekada. Programi i inteligjencës në Saint-Germain konsiderohet një nga nismat më të pazakonta akademike në Europë, ku arsimi formal akademik përziehet drejtpërdrejt me nevojat operacionale të shërbimeve sekrete dhe sigurisë kombëtare.